Jeśli marzysz o prawdziwej, gęstej jak z kotła polowego grochówce, która porządnie nasyci i rozgrzeje, jesteś w idealnym miejscu. Pokażę Ci krok po kroku, jak przygotować grochówkę wojskową w domowych warunkach. Z tym przepisem Twoja zupa może śmiało konkurować z tą z poligonu.
Składniki
- 500 g grochu żółtego łuskanego (połówki), namoczonego przez noc
- 500 g wędzonego boczku lub podgardla
- 500 g kiełbasy (najlepiej śląska lub zwyczajna)
- 500 g ziemniaków
- 1 duża marchew
- 1 korzeń pietruszki
- 2 średnie cebule
- 3 ząbki czosnku
- 2 liście laurowe
- 3 ziarenka ziela angielskiego
- 1–2 łyżki majeranku
- 3 ziarenka jałowca (opcjonalnie)
- 1 mała szyszka sosnowa, dobrze opłukana (opcjonalnie, dla aromatu „z kotła”)
- 3 l wody do gotowania zupy + woda do moczenia grochu
- 2–3 łyżki oleju roślinnego (jeśli boczek nie jest bardzo tłusty)
- sól do smaku
- czarny pieprz mielony do smaku
- ewentualnie 1 łyżeczka mąki pszennej do lekkiego zagęszczenia
Składniki wystarczą na około 6 solidnych porcji bardzo gęstej, wojskowej grochówki z kotła.
Sposób wykonania
- Przygotowanie grochu
- Groch dokładnie wypłucz na sicie pod bieżącą wodą.
- Przełóż do dużej miski, zalej zimną wodą tak, aby przykrywała groch na około 3–4 cm.
- Odstaw na minimum 8–12 godzin, najlepiej na noc. W tym czasie groch napęcznieje i stanie się bardziej miękki.
- Po namoczeniu wodę wylej, groch ponownie przepłucz zimną wodą.
- Gotowanie grochu
- Namoczony groch przełóż do średniego garnka.
- Zalej około 1,5 l wody, dodaj 1 łyżeczkę soli, liście laurowe i ziele angielskie.
- Podgrzewaj na średnim ogniu do zagotowania, a pojawiającą się pianę zbieraj łyżką i wyrzucaj.
- Gotuj groch pod przykryciem na małym ogniu, aż będzie miękki i zacznie się lekko rozpadać. Zwykle trwa to od 45 do 60 minut.
- Jeśli w trakcie gotowania woda za bardzo odparuje, dolej niewielką ilość wrzątku.
- Warzywa do zupy
- W dużym garnku (minimum 4–5 l) umieść obraną marchew i pietruszkę pokrojone w drobną kostkę.
- Dodaj około 1,5 l wody.
- Doprowadź do wrzenia, zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem około 15 minut.
- W tym czasie obierz ziemniaki i pokrój je w niewielką kostkę.
- Po 15 minutach gotowania warzyw dodaj ziemniaki do garnka. Gotuj kolejne 15 minut na małym ogniu.
- Podsmażanie boczku, kiełbasy i cebuli
- W czasie gdy w dużym garnku gotują się warzywa z ziemniakami, rozgrzej dużą patelnię.
- Boczek pokrój w drobną kostkę. Wrzuć na suchą, rozgrzaną patelnię.
- Smaż na średnim ogniu, aż wytopi się tłuszcz, a boczek się zrumieni. Jeśli boczek jest mało tłusty, dodaj 1–2 łyżki oleju.
- Dodaj drobno posiekaną cebulę. Smaż, aż się zeszkli i delikatnie zbrązowieje.
- Kiełbasę pokrój w półplasterki lub plasterki i dorzuć na patelnię. Podsmażaj kilka minut, aż nabierze złotego koloru.
- Pod koniec smażenia dodaj przeciśnięty przez praskę lub drobno posiekany czosnek. Smaż jeszcze 1–2 minuty, uważając, by czosnek się nie przypalił.
- Łączenie składników
- Do dużego garnka z warzywami i ziemniakami przełóż zawartość patelni: boczek, kiełbasę, cebulę i czosnek.
- Dodaj ugotowany groch razem z wodą, w której się gotował. To ona nada zupie charakterystyczną, mączną gęstość.
- Wlej tyle dodatkowej wody, aby w garnku było około 3 litrów zupy. Jeśli zależy Ci na bardzo gęstej grochówce, wody dodaj mniej.
- Dodaj majeranek, rozgniecione lekko w dłoniach ziarenka jałowca oraz opłukaną szyszkę sosnową, jeśli jej używasz.
- Całość dokładnie wymieszaj. Gotuj pod przykryciem na małym ogniu jeszcze około 20–30 minut. Zupa powinna zgęstnieć, a groch częściowo się rozgotować.
- Doprawianie i ewentualne zagęszczenie
- Pod koniec gotowania dopraw grochówkę solą oraz sporą ilością mielonego czarnego pieprzu.
- Jeśli lubisz bardzo intensywny smak majeranku, dodaj jeszcze odrobinę na samym końcu gotowania.
- Jeżeli chcesz zupę lekko zagęścić, wsyp na małe sitko 1 łyżeczkę mąki i delikatnie oprósz nią powierzchnię zupy, cały czas mieszając. Możesz też rozmieszać mąkę w niewielkiej ilości zimnej wody i wlać do garnka cienkim strumieniem.
- Gotuj jeszcze 3–5 minut po dodaniu mąki, aby straciła surowy smak.
- Odpoczynek zupy
- Po wyłączeniu ognia pozostaw grochówkę pod przykryciem na 10–15 minut.
- W tym czasie smaki połączą się, a zupa delikatnie zgęstnieje.
- Prawdziwa grochówka wojskowa po przestygnięciu jest tak gęsta, że „łyżka stoi” i dopiero podczas podgrzewania rozrzedza się do odpowiedniej konsystencji.
Dodatkowe wskazówki i informacje
Grochówka wojskowa najlepiej smakuje na drugi dzień, kiedy wszystkie składniki przegryzą się, a aromat wędzonki stanie się jeszcze wyraźniejszy. Podgrzewaj ją wtedy na bardzo małym ogniu i często mieszaj, ponieważ gęsta zupa lubi przywierać do dna garnka.
Do grochówki idealnie pasuje:
- gruba pajda żytniego chleba poligonowego lub innego pieczywa pełnoziarnistego
- grzanki z pełnoziarnistej bagietki podsmażone na patelni
- pokruszona, prażona cebulka posypana tuż przed podaniem
Dodatek chleba z mąki z pełnego przemiału dostarcza błonnika, który łagodnie wspiera trawienie cięższej, grochowej zupy. Dla wielu osób połączenie gęstej grochówki z ciemnym chlebem to smak prawdziwego poligonu.
Aby zmniejszyć ryzyko wzdęć po zupie grochowej, warto:
- koniecznie moczyć groch przez noc i odlać wodę z moczenia
- dodać do zupy sporo majeranku, można też dorzucić szczyptę kminku lub cząbru
- jeść grochówkę powoli i w rozsądnej porcji, zwłaszcza jeśli rzadko jadasz warzywa strączkowe
| Orientacyjna objętość zupy | Około 3 litrów (6 porcji) |
| Szacunkowa kaloryczność 1 porcji | około 500–600 kcal (zależnie od rodzaju boczku i kiełbasy) |
Grochówkę możesz przechowywać w lodówce do 3 dni lub zawekować na gorąco w słoikach i zjeść w ciągu kilku tygodni. Im dłużej „dojrzewa” w słoiku, tym bardziej wyrazisty staje się smak wędzonki i przypraw.
