Jeśli marzy Ci się naprawdę wyjątkowy świąteczny obiad, gęś faszerowana mięsem mielonym będzie strzałem w dziesiątkę. To danie robi ogromne wrażenie na stole, a jednocześnie możesz je przygotować spokojnie krok po kroku. Zapraszam Cię do wspólnego pieczenia aromatycznej gęsi, która zachwyci domowników i gości.
Składniki
- 1 gęś o wadze około 4 kg (dokładnie wypatroszona i oczyszczona)
- 2 łyżki suszonego majeranku
- 4 ząbki czosnku
- 1 łyżka soli morskiej gruboziarnistej
- 1 łyżeczka świeżo mielonego pieprzu
- 1 łyżka słodkiej papryki
- 1 łyżeczka ostrej papryki
- 400 g mielonej łopatki wieprzowej
- 200 g wątróbki drobiowej lub gęsiej
- 80 g suszonych śliwek bez pestek
- 2 bułki pszenne (kajzerki) namoczone w czerwonym winie
- 150 ml wytrawnego czerwonego wina do farszu i podlewania
- 1 średnia cebula
- 2 dodatkowe ząbki czosnku do farszu
- 1 jajko
- 1 łyżeczka majeranku do farszu
- 1 łyżeczka soli do farszu
- 1/2 łyżeczki pieprzu do farszu
- 2 jabłka do pieczenia (np. szara reneta lub antonówka)
- 1 garść dodatkowych suszonych śliwek do brytfanny
- 200 ml bulionu drobiowego lub warzywnego do podlewania podczas pieczenia
Składniki wystarczą na uroczysty obiad dla 6–8 osób, w zależności od apetytu i dodatków podawanych do gęsi.
Sposób wykonania
- Przygotowanie gęsi rozpocznij dzień wcześniej. Dokładnie opłucz tuszkę pod zimną wodą, usuń resztki piór, wytnij nadmiar tłuszczu z okolic szyi i kuperka, a następnie starannie osusz papierowym ręcznikiem. Dzięki temu skórka po upieczeniu będzie bardziej chrupiąca.
- Od środka i z zewnątrz natrzyj gęś mieszanką przypraw. Utrzyj w moździerzu 2 łyżki majeranku z 3 ząbkami czosnku, solą i pieprzem. Dodaj słodką i ostrą paprykę oraz 1 dodatkowy przeciśnięty przez praskę ząbek czosnku, aby powstała aromatyczna pasta. Energicznie wmasuj przyprawy w mięso, szczególnie od wewnętrznej strony. Tak przygotowaną gęś przykryj folią spożywczą i wstaw do lodówki na minimum 8 godzin, a najlepiej na całą noc.
- W dniu pieczenia wyjmij gęś z lodówki na około 30–40 minut przed włożeniem do piekarnika. Mięso powinno się lekko ogrzać. W tym czasie przygotuj nadzienie, czyli farsz z mięsa mielonego i wątróbki.
- Cebulę obierz i drobno posiekaj. Na patelni rozgrzej niewielką ilość wytopionego z gęsi tłuszczu (jeśli go nie masz, użyj 1 łyżki oleju lub masła klarowanego). Zeszklij cebulę na małym ogniu aż stanie się miękka i lekko złota. Dodaj 2 posiekane ząbki czosnku i smaż jeszcze przez chwilę, tylko do momentu aż uwolni się aromat.
- Bułki pokrój na kawałki i zalej czerwonym winem. Zostaw na kilka minut, aż dokładnie nasiąkną. Następnie odciśnij nadmiar płynu. W dużej misce połącz mieloną łopatkę wieprzową, posiekaną wątróbkę (możesz ją również zmielić), odciśnięte bułki, podsmażoną cebulę z czosnkiem oraz pokrojone w paski suszone śliwki.
- Do farszu dodaj jajko, majeranek, sól i pieprz. Dokładnie wymieszaj ręką, aż wszystkie składniki dobrze się połączą i uzyskasz zwartą masę. Konsystencja powinna być wilgotna, ale nie płynna. Jeśli nadzienie wydaje się zbyt rzadkie, dodaj odrobinę bułki tartej. Gdy jest zbyt gęste, możesz wlać kilka łyżek wina lub bulionu.
- Gęś ustaw w dużej brytfannie lub naczyniu żaroodpornym. Wnętrze tuszki lekko osusz jeszcze raz ręcznikiem papierowym. Następnie luźno napełnij je przygotowanym farszem. Nie upychaj nadzienia zbyt mocno. W czasie pieczenia mięso mielone delikatnie napęcznieje i wypełni wnętrze. Otwór zaszyj grubą bawełnianą nicią kuchenną albo dokładnie zepnij namoczonymi wcześniej wykałaczkami.
- Uformuj gęś tak, aby wyglądała estetycznie i równomiernie się piekła. Zwiąż nogi sznurkiem, a skrzydła przytwierdź do tuszki. Wystające części, czyli końcówki skrzydeł i pałki ud, owiń folią aluminiową. Dzięki temu podczas długiego pieczenia nie przypalą się zbyt mocno.
- Do brytfanny dodaj pokrojone w ćwiartki jabłka oraz garść suszonych śliwek. Wlej około 100 ml czerwonego wina i 200 ml bulionu. Przykryj brytfannę pokrywą lub folią aluminiową. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 200°C i piecz przez 1 godzinę. Ta faza pozwoli mięsu „złapać” temperaturę, a skórce zacząć się rumienić.
- Po godzinie zmniejsz temperaturę piekarnika do 180°C. Piecz gęś dalej przez około 2 godziny. Co 30–40 minut polewaj tuszkę wytworzonym sosem z dna brytfanny. Możesz ją również delikatnie obracać, jeśli pozwala na to naczynie. Dzięki regularnemu polewaniu mięso będzie soczyste, a farsz nabierze pełni smaku.
- Po tym czasie zdejmij pokrywę lub folię. Zredukuj temperaturę do 160°C i piecz gęś bez przykrycia jeszcze przez około 1 godzinę. Wciąż polewaj tuszkę wytopionym tłuszczem i sokami, aby skórka stała się apetycznie rumiana i chrupiąca. Łączny czas pieczenia gęsi o wadze 4 kg wynosi około 4 godzin. Przyjmuje się, że na 1 kg gęsi potrzebna jest mniej więcej 1 godzina pieczenia.
- Pod koniec pieczenia sprawdź stopień upieczenia mięsa. W najgrubszą część uda wbij cienki szpikulec lub patyczek. Wypływający sok powinien być klarowny, bez śladów krwi. Jeśli soki są mętne, piecz gęś jeszcze 15–20 minut. Na ostatnie 10 minut możesz zwiększyć temperaturę do 190–200°C, aby skórka dodatkowo się przypiekła.
- Upieczoną gęś wyjmij z piekarnika i przełóż na dużą deskę lub półmisek. Z brytfanny zlej tłuszcz do słoika. Po wystudzeniu otrzymasz aromatyczny smalec gęsi, idealny do smarowania pieczywa. Gęsi pozwól odpocząć przez minimum 15–20 minut przed krojeniem. Dzięki temu soki równomiernie rozprowadzą się w mięsie i łatwiej będzie ją porcjować.
- Ostrożnie usuń nici lub wykałaczki. Wyjmij część farszu i pokrój go w grubsze plastry. Tuszkę podziel na porcje: odetnij udka, skrzydła, a następnie pokrój pierś w poprzek włókien. Podawaj mięso razem z kawałkami farszu, jabłkami oraz śliwkami z brytfanny, polewając wszystko wytworzonym podczas pieczenia sosem.
Dodatkowe wskazówki i informacje
Najsmaczniejsza będzie gęś z wolnego wybiegu, o wadze 3,5–4,5 kg. Mniejsze ptaki pieką się krócej, a mięso jest wyjątkowo delikatne. Warto podkreślić, że gęsina doskonale komponuje się z dodatkami o lekko słodkim, kwaskowym i ziołowym charakterze.
Do tak przygotowanej gęsi faszerowanej mięsem mielonym znakomicie pasują:
- kluski śląskie lub kopytka
- modra kapusta z jabłkiem i cebulą
- ziemniaki pieczone w tłuszczu gęsim
- buraczki na ciepło lub surówka z czerwonej kapusty
Jeśli chcesz przygotować prosty sos do podania obok mięsa, możesz zredukować płyn pozostały po pieczeniu. Wystarczy przelać sos do rondelka, zebrać nadmiar tłuszczu, dodać 2–3 łyżki konfitury z czarnej porzeczki i gotować na małym ogniu, aż zgęstnieje. Na koniec dodaj łyżkę zimnego masła, aby nadać mu jedwabistą konsystencję.
Dla lepszej orientacji w wartości odżywczej porcji gęsi z farszem i dodatkiem sosu, możesz posłużyć się poniższą orientacyjną tabelą (wartości przybliżone, na 1 porcję):
| Składnik odżywczy | Przybliżona ilość na porcję |
| Wartość energetyczna | około 650–750 kcal |
| Białko | około 40–45 g |
| Tłuszcz | około 45–55 g |
| Węglowodany (głównie z farszu i owoców) | około 15–20 g |
Gęś faszerowana mięsem mielonym najlepiej smakuje tuż po upieczeniu, ale doskonale znosi odgrzewanie. Możesz ją pokroić na porcje, razem z farszem i owocami, przechować w lodówce do 2–3 dni, a następnie podgrzewać w piekarniku pod przykryciem, podlewając niewielką ilością bulionu lub sosu.